Gidsen · Dartitis · 15 min leestijd
Dartitis: wat het is, de symptomen en wat helpt
Bij dartitis lukt het niet meer om de pijl soepel los te laten: je arm stopt op het moment van loslaten, trekt steeds opnieuw terug, of de pijl schiet met een schok uit je hand. Niemand begrijpt het nog helemaal, maar veel spelers krijgen hun worp weer vrij met een nieuwe routine, training zonder druk en de juiste hulp.
Kort gezegd
- Wat het is: het loslaten blokkeert, schokt of komt te vroeg, vaak na jaren soepel gooien.
- Waarom: ergens tussen faalangst en een bewegingsstoornis in één ingeslepen vaardigheid, vaak een mengvorm.
- Wat spelers proberen: een nieuw startsignaal, een vast ritme, gooien met je ogen dicht en trainen zonder dat er iets op het spel staat.
- Zoek hulp als het maanden aanhoudt, zich uitbreidt naar andere taken of samengaat met kramp of pijn.
De basis
Wat is dartitis?
Dartitis is een probleem met het loslaten van de pijl. De worp begint zoals altijd, maar dan bevriest de arm, trekt hij nog een keer terug of laat hij met een schok los. Met wilskracht alleen los je het niet op.
Het hoort bij dezelfde familie als de yips bij het putten in golf of het bowlen in cricket: een beweging die je duizenden keren hebt herhaald, gaat ineens niet meer vanzelf. Het wordt vooral beschreven bij ervaren spelers.
Wil je vergelijken met een vrij loslaten, dan laat de gids over darts gooien de hele beweging zien. Mentale weerbaarheid bij darts gaat in het algemeen over routine en zenuwen; deze pagina gaat dieper in op dartitis zelf.
Algemene informatie, geen medisch advies. Deze pagina vat samen wat spelers beschrijven en wat onderzoek tot nu toe zegt. Krampt of draait je hand, of gaat het probleem niet over, praat dan met een arts.
Symptomen
Wat zijn de symptomen van dartitis?
Het typische teken is dat het loslaten niet meer vanzelf gaat: je weet wanneer de pijl je hand moet verlaten, en dat gebeurt niet. Spelers beschrijven het op verschillende manieren, en veel van hen hebben meer dan één van deze klachten.
- Bevriezen bij het loslatenDe arm stopt vlak voordat de pijl moet gaan en wil niet verder.
- Extra keren terugtrekkenJe trekt twee, drie of meer keer terug voordat je kunt loslaten.
- Schokkerig loslatenDe pijl springt met een trek uit je hand, vaak te laag of te breed.
- Te vroeg of te laatDe pijl glipt weg tijdens het terugtrekken, of je duwt hem eruit als het moment al voorbij is.
- Vingers die klemmenDe vingers knijpen te hard in de barrel en gaan niet op tijd open.
- Erger als het erop aankomtHet laat zich vaak eerst zien op dubbels, in wedstrijden of als er iemand kijkt.
Hoe het zich vaak ontwikkelt
- Af en toeEen klein haperinkje op een matchdubbel.
- Onder drukExtra keren terugtrekken in wedstrijden en waar anderen bij zijn.
- Ook bij het trainenHet sluipt de training in, zelfs als je alleen bent.
- Bij de meeste pijlenIn slechte periodes heeft het invloed op bijna elke worp.
Dit is een veelvoorkomend patroon in verhalen van spelers, geen vast verloop. Niet iedereen doorloopt elke fase, en velen hebben betere en slechtere periodes.
Oorzaken
Waar komt dartitis door?
De precieze oorzaak van dartitis is niet bekend. Onderzoek naar de yips in golf beschrijft een spectrum: aan de ene kant faalangst (choking), aan de andere kant een taakspecifieke dystonie, een bewegingsstoornis waarbij spieren uit zichzelf aanspannen tijdens één sterk ingeslepen beweging.
De meeste spelers zitten ergens daartussen, en de twee kanten versterken elkaar. Een overzichtsstudie uit 2024 over dystonie in de sport noemt darts bij de sporten waarin het is beschreven.
Meer richting angst
- Vooral in wedstrijden, op dubbels of als er mensen kijken
- Veel beter als je alleen en ontspannen gooit
- Malende gedachten, een snelle hartslag, angst om te missen
Meer richting dystonie
- Het gebeurt ook tijdens ontspannen training
- Vingers of pols krampen, krullen of trekken uit zichzelf
- Alleen deze ene beweging is aangedaan, in elk geval in het begin
De twee uit elkaar houden is lastig, zelfs voor specialisten, en de signalen overlappen. Een neuroloog die met darters werkt, vertelde Dartsnews dat hij dartitis ziet als een neurologisch probleem waarbij het hoofd een rol speelt. Dat is de mening van één expert; het onderzoek is nog niet afgerond.
Spelers die erover hebben gepraat
- Eric BristowDe vijfvoudig wereldkampioen kreeg eind 1986 dartitis, en dat bepaalde de rest van zijn carrière (The Week).
- Gian van VeenVertelde Sky Sports in januari 2026 dat hij zo’n vier jaar eerder dartitis had, voordat hij zijn tourkaart won. Dat seizoen haalde hij de finale van het WK.
- Jules van DongenMaakte het in maart 2026 bekend na een lange zoektocht naar hulp, werkt nu met een neuroloog en is opnieuw begonnen met zijn andere hand (Dartsnews).
Onderzoek
Wat weten we over dartitis, en wat niet?
Er is heel weinig bewezen. Onderzoek naar de yips is nog schaars, het meeste gaat over golf, en veel ervan bestaat uit casestudies met een handvol mensen.
- 25studies naar de yips in de sport gevonden in een systematische review uit 2015, waarvan 18 over golf
- 74mensen in 31 behandelstudies naar dystonie in de sport, in een review uit 2024
- 0gerandomiseerde gecontroleerde studies in die review, dus geen enkele behandeling is bewezen
Vrij duidelijk
- Het is echt en geen gebrek aan wilskracht
- Het treft een sterk ingeslepen beweging, vaak alleen die ene
- Druk maakt het voor de meeste spelers erger
- Hetzelfde probleem bestaat in golf, cricket, honkbal en muziek
Nog open
- Hoeveel darters het hebben: er zijn geen betrouwbare cijfers
- Waarom het bij de ene speler begint en bij de andere niet
- Welke behandeling het best werkt
- Of, en wanneer, het vanzelf overgaat
Bronnen: Smith et al. (2003), The yips in golf: a continuum between a focal dystonia and choking, Clarke, Sheffield en Akehurst (2015), The yips in sport: a systematic review, Nijenhuis et al. (2024), Treatment of task-specific dystonia in sports, British Psychological Society, Research Digest over de yips.
Wat helpt
Wat helpt tegen dartitis?
Er is geen oplossing die voor iedereen werkt. De aanpakken die spelers het vaakst noemen, hebben één idee gemeen: ze veranderen wat het loslaten in gang zet, zodat de oude hapering nergens meer aan kan haken.
Probeer één verandering tegelijk en geef het een paar weken voordat je oordeelt.
- Een nieuw startsignaalLaat los op een tel, een woord of het einde van een uitademing, en niet als het “goed voelt”.
- Een vast ritmeHetzelfde tempo voor elke pijl, bijvoorbeeld precies één keer terugtrekken. Sommige spelers doen het beter als ze iets sneller gooien.
- Ogen dichtVan dichtbij op het midden van het bord, zodat je het loslaten voelt zonder het resultaat te beoordelen. Alleen als er niemand bij het bord is.
- Geen doelGooi op het lege bord of een groot vak. Niet mikken, niet scoren, alleen de beweging.
- Grip of materiaalEen andere grip, barrel of gewicht kan de beweging weer nieuw laten voelen. Verander één ding tegelijk.
- De andere handEen paar spelers beginnen opnieuw met hun andere hand. Dat is een grote stap en een lange weg terug naar hun oude niveau.
- Een pauzeEen paar weken zonder wedstrijden haalt de druk weg. Sommigen komen vrijer terug, bij anderen verandert er niets.
- Hulp van anderenEen coach bekijkt je worp van buitenaf, een sportpsycholoog helpt met angst en routine, een arts kijkt of het dystonie is.
Vecht er niet pijl na pijl tegen. Een uur lang door de hapering heen drukken, zorgt meestal voor meer spanning. Stop de sessie, doe iets anders en kom een andere dag terug.
Film jezelf van opzij, op normale snelheid en in slow motion. Vaak zie je duidelijker waar de arm stopt dan je het voelt.
Stap voor stap
Hoe krijg je je loslaten stap voor stap terug?
Begin waar het loslaten nog wel lukt, en voeg dan één voor één afstand, doelen en druk weer toe. Ga pas verder als de huidige stap vrij voelt, ook als dat weken duurt.
- Kijk en schrijf opFilm je worp en noteer wanneer het gebeurt: alleen, in wedstrijden, op dubbels, laat in een lange sessie.
- Haal de druk wegStop als het kan een tijdje met competitiewedstrijden en vertel je team waarom. Het verbergen kost energie.
- Begin dichtbijGooi van ongeveer een meter met een nieuw startsignaal en een vast ritme, op het midden van het bord.
- Ga in stappen achteruit1,5 m, 2 m, dan de oche. Ga een stap terug zodra de hapering terugkomt.
- Voeg doelen toe, dan een scoreEerst grote vakken, dan een spel als Around the Clock, dan een score die je belangrijk vindt.
- Voeg een beetje druk toeEen kleine weddenschap met een vriend, een makkelijke bot, een korte competitiewedstrijd. Terugvallen onderweg is normaal.
Trainen
Hoe train je met dartitis zonder druk?
Oefen het loslaten waar niets op het spel staat: alleen, zonder scorebord om je druk over te maken en met een ritme dat je kunt aftellen. Houd sessies kort en stop terwijl de worp nog goed voelt.
De teloefening
- EenRichten, ogen op één klein puntje.
- TweeTerugtrekken, één keer.
- GooiLaat los op het woord, wat er ook gebeurt.
Zeg het in het begin hardop. Gaat het vanzelf, tel dan in je hoofd, en houd op dubbels hetzelfde tempo aan als op de triple 20.
Trainen zonder druk in Sridu

Train je met Sridu, dan houden een paar keuzes het rustig. Around the Clock en High Score hebben geen bust en geen dubbel om uit te gooien, dus elke pijl is gewoon de volgende pijl, en de app telt voor je terwijl jij op je loslaten let.
- Zet de caller en de geluiden uit in de instellingen als je er gespannen van wordt.
- Voeg later een bot als tegenstander toe met een laag gemiddelde dat je zelf instelt, zodat een wedstrijd vriendelijk aanvoelt.
- Laat de statistieken met rust in een slechte periode. De cijfers zijn er later ook nog.
Meer rustige spellen vind je bij darts spellen voor alleen, en de pagina over de darts trainingsapp laat elk trainingsspel zien. Geen app behandelt dartitis; hij kan je alleen het tellen uit handen nemen.
Hulp zoeken
Wanneer ga je naar een arts of sportpsycholoog?
Ga naar een arts als het probleem ondanks aanpassingen maanden aanhoudt, of als je hand krampt, draait of trilt. Praat met een sportpsycholoog als de angst voor de worp je darts of je humeur gaat overheersen.
Laat het nakijken als
- Het na een paar maanden geduldig aanpassen niet minder is geworden
- Het ook gebeurt als je alleen en ontspannen gooit
- Vingers of pols krampen, draaien, krullen of trillen
- Het zich uitbreidt naar schrijven, typen, een muis gebruiken of andere dagelijkse taken
- Er pijn, gevoelloosheid of tintelingen bij komen (zie pijn bij darts)
- Je opziet tegen spelen, wedstrijden ontloopt of paniek voelt bij het bord
Wie helpt waarmee
- Huisarts en neuroloogJe huisarts kan je doorverwijzen naar een neuroloog die bewegingsstoornissen kent. Behandelingen die bij dystonie worden gebruikt, zoals injecties met botulinetoxine, zijn ook in de sport geprobeerd, met wisselende resultaten in kleine studies.
- SportpsycholoogWerkt aan angst, druk en routine. In het Verenigd Koninkrijk is “sport and exercise psychologist” een beschermde titel, dus check daar het HCPC-register.
- CoachKijkt van buitenaf naar je worp en helpt je startsignaal, ritme en grip stap voor stap opnieuw op te bouwen.
Neem een video mee. Dartitis laat zich zelden zien in een spreekkamer, dus neem een korte opname van je worp mee, van opzij gefilmd.
Veelgestelde vragen
Vragen over dartitis
Wat is dartitis bij darts?
Dartitis is een probleem met het loslaten van de pijl: de arm bevriest op het moment van loslaten, trekt meerdere keren terug of laat met een schok los. Het is de dartsversie van de yips en treft vooral ervaren spelers.
Is dartitis te genezen?
Er is geen gegarandeerde genezing, maar veel spelers krijgen hun loslaten terug of leren er goed mee te spelen. Gian van Veen had het voordat hij zijn tourkaart won en haalde later een WK-finale. Anderen hebben professionele hulp nodig, en sommigen komen nooit helemaal terug op hun oude niveau.
Hoe lang duurt dartitis?
Dat varieert van weken tot jaren, en er zijn geen betrouwbare cijfers. Geduldig het startsignaal en ritme aanpassen, minder druk en op tijd hulp zoeken worden door spelers het vaakst genoemd, maar niemand kan voorspellen hoe lang het duurt.
Zit dartitis alleen tussen je oren?
Niet alleen. Angst speelt bij veel spelers een grote rol, maar sommige gevallen lijken op een taakspecifieke dystonie, waarbij de spieren uit zichzelf aanspannen. De meeste zijn een mengvorm, en daarom kunnen een arts en een sportpsycholoog allebei nuttig zijn.
Helpt hypnose tegen dartitis?
Er is geen goed bewijs voor of tegen. We vonden geen gecontroleerde studie naar hypnose bij dartitis, en verhalen uit het golf komen vooral van hypnotherapeuten zelf. Probeer je het, kies dan een gekwalificeerde behandelaar en blijf tegelijk aan je routine werken.
Moet ik overstappen op mijn andere hand?
Een paar spelers hebben dat gedaan, en de beweging voelt dan weer vrij omdat er geen geschiedenis aan vastzit. Het betekent wel bijna vanaf nul beginnen, dus probeer eerst aanpassingen aan startsignaal, ritme en grip.
Kunnen beginners dartitis krijgen?
Het wordt vooral beschreven bij spelers met jaren ervaring. Een beginner met een stijf of schokkerig loslaten heeft meestal een techniekprobleem; dan kun je beter beginnen bij de gids over darts gooien.
Gebeurt hetzelfde ook in andere sporten?
Ja. Golfers noemen het de yips, vooral bij het putten, en het is ook bekend bij het bowlen in cricket, het gooien in honkbal en bij muzikanten, waar het musicusdystonie heet.
Gidsen
Verwante gidsen
Rustig trainen, Sridu telt voor je
Around the Clock en High Score in Sridu tellen je pijlen, zodat jij op je loslaten kunt letten in plaats van op de score. Caller uit, geen account, gratis voor privégebruik.